W polskiej tradycji pożegnanie zmarłego rzadko kończy się w momencie zamknięcia bram cmentarza. Zaraz po uroczystościach pogrzebowych goście żałobni najczęściej udają się na wspólny posiłek, potocznie nazywany stypą. Dawniej wydarzenie to miało formę domowej, obfitej i często głośnej uczty pamiątkowej, dziś natomiast preferuje się bardziej elegancką i wyciszoną formę, określaną mianem konsolacji (od łacińskiego słowa *consolatio* – pocieszenie). Niezależnie od nazewnictwa, wiele rodzin, zwłaszcza tych przytłoczonych organizacją samego pogrzebu, zastanawia się: czy organizacja takiego spotkania to obowiązek? Jak zaplanować je w Szczecinie, by odbyło się z klasą i taktem?
Dlaczego warto? Wymiar terapeutyczny i społeczny
Organizacja konsolacji absolutnie nie jest wymogiem narzuconym przez prawo czy zasady religijne, a jej ewentualny brak nie powinien być traktowany jako nietakt. Warto jednak spojrzeć na to spotkanie przez pryzmat psychologii. Śmierć i pogrzeb to momenty ogromnego napięcia emocjonalnego. Wspólny, ciepły posiłek pozwala na stopniowe opadnięcie tych skrajnych emocji. Konsolacja jest przestrzenią, w której rodzina i przyjaciele mogą w spokojniejszej atmosferze powspominać zmarłego. Bardzo często to właśnie przy stole po raz pierwszy pojawiają się ciepłe anegdoty, a nawet uśmiech, który jest niezwykle ważnym krokiem w oswajaniu żałoby.
Dla osób z najbliższej rodziny jest to również sygnał społecznego wsparcia – poczucie, że w swoim smutku nie zostali osamotnieni. Ponadto stypa jest swoistym wyrazem wdzięczności i podziękowaniem dla przybyłych gości za to, że poświęcili swój czas na odprowadzenie zmarłego w jego ostatnią drogę. Ma to szczególne znaczenie wobec gości, którzy na pogrzeb przyjechali z innych miast i przed podróżą powrotną potrzebują chwili wytchnienia oraz posiłku.
Organizacja konsolacji – dom czy restauracja?
Jeszcze kilkadziesiąt lat temu standardem było przygotowywanie stypy we własnym domu. Wymagało to jednak zaangażowania rodziny w wielodniowe zakupy, gotowanie i sprzątanie – w czasie, który powinien być przeznaczony na wyciszenie i modlitwę. Obecnie zdecydowana większość rodzin w Szczecinie decyduje się na wynajęcie sali w restauracji lub lokalu gastronomicznym.
W pobliżu szczecińskiego Cmentarza Centralnego (szczególnie w obrębie dzielnic Gumieńce czy Pogodno) funkcjonuje wiele lokali, które specjalizują się w obsłudze takich wydarzeń. Oferują one dyskretną obsługę, odpowiednio zaaranżowane wnętrza pozbawione grającej muzyki i specjalnie skomponowane menu. Tradycyjnie na stołach pojawia się domowy obiad – najczęściej rosół z makaronem, sztuka mięsa z ziemniakami i zestawem surówek, a po posiłku podawana jest kawa i kawałek ciasta. Alkohol na stypach jest coraz rzadziej spotykany i według etykiety pogrzebowej nie jest on pożądany, a już z całą pewnością należy unikać mocnych trunków i wznoszenia tradycyjnych toastów.
Kogo zaprosić i jak to zakomunikować?
Kwestia zaproszeń bywa delikatna. Z reguły na konsolację zaprasza się najbliższą rodzinę, przyjaciół zmarłego oraz księdza, który prowadził ceremonię. Najlepiej jest poinformować wybrane osoby o spotkaniu osobiście, jeszcze przed ceremonią (np. dzień wcześniej przez telefon) lub poprosić zaufanego członka rodziny o dyskretne przekazanie informacji podczas składania kondolencji po wyjściu z cmentarza. Dobrym tonem jest uniknięcie ogłaszania tego przez mikrofon pod koniec mszy, co mogłoby wprawić w zakłopotanie osoby niezaproszone.
Dobrze zorganizowana stypa to piękny hołd złożony zmarłemu i moment wytchnienia dla żyjących. Niezależnie od skali – czy będzie to obiad na kilkadziesiąt osób w eleganckiej sali, czy kameralna kawa w wąskim gronie – najważniejsza jest obecność i wspierające słowo skierowane do pogrążonych w żałobie.
Dodaj komentarz